Yeni bir işe mi başladın?

Oryantasyon ve onboarding, yeni çalışanların işlerine uyum sağlamalarına yardımcı olma süreçlerinde önemli rol oynar. İki kavram arasındaki farkları şu şekilde belirtebiliriz:

  • Oryantasyon: Oryantasyon, genellikle kısa süreli bir süreçtir ve yeni çalışanların iş yerini ve çalışma ortamını tanımalarına yardımcı olur. Bu süreçte genellikle işletme politikaları, temel iş yerindeki kurallar ve beklentiler hakkında bilgi verilir.
  • Onboarding: Onboarding ise daha kapsamlı bir süreçtir. Yeni çalışanların sadece iş yeri hakkında bilgi edinmelerine değil, aynı zamanda organizasyonun kültürünü, değerlerini, iş süreçlerini ve ekip dinamiklerini anlamalarına odaklanır. Onboarding süreci, çalışanın uzun vadeli başarısı için gerekli olan bilgi, beceri ve destek çerçevesini oluşturmayı amaçlar. Ve her iki konu da İK’nın alanına girer, diğer departmanlardan destek isteyebilirler.

Bu farklılıklar göz önüne alındığında, oryantasyon daha genel ve kısa süreli bir tanıtım niteliği taşırken, onboarding süreci daha derinlemesine ve uzun vadeli bir etkileşim sağlar. Bu nedenle, her iki sürecin de yeni çalışanların başarılı bir entegrasyonu için birlikte planlanması önemlidir.

Adaptasyon sürecinizden bahsediyorum. Şirketin teknik, temel konularına bir aşinalık durumu oluşması aslında. İlk hafta yeni insanlarla, organizasyon şeması ile, lokasyonlar, iletişim kanalları, kritik önem taşıyan konularla başlıyor. İş bilginiz, kalite algınız, müşteriyi ihtiyaçlarına odaklanmanız, iletişim farklılaştırmadaki gücünüzü keşfetmeleri için biraz zamana ihtiyacınız olacak.

Onboarding sürecinde takımınızla tanışmak için şu adımları izleyebilirsiniz:

  1. Bireysel Tanışma: Her bir takım üyesiyle bireysel olarak tanışın. Kısa bir sohbetle birlikte, iş geçmişi, ilgi alanları ve beklentileri hakkında bilgi alabilirsiniz.
  2. Ekip Toplantılarına Katılma: İlk toplantılarda aktif bir şekilde katılım gösterin. Sizi tanıtacak bir sunum yapabilir veya hedefleriniz hakkında bilgi verebilirsiniz.
  3. Mentorluk Programı: Eğer varsa, mentorluk programından faydalanarak daha deneyimli bir çalışanla iletişime geçerek ekip dinamikleri ve iş süreçleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
  4. Sosyal Etkinliklere Katılma: Takımınızın düzenlediği sosyal etkinliklere katılarak takımınızı daha samimi bir ortamda tanıyabilirsiniz.
  5. Günlük İletişim: Günlük çalışma sürecinde takımınızla sık sık iletişim halinde olun. Bu, hem işbirliği kültürünü benimsemenize yardımcı olacak hem de takımınızla daha yakın ilişkiler kurmanıza imkan sağlayacaktır.

Başladığınız yeni işle ilgili olarak aşağıdaki konular hakkında bilgi almak istiyorsunuz diyelim. Gideceğiniz yer İnsan Kaynakları Departmanı. Oryantasyon süreci önceden tanımlanmış, ilk gün deneyiminiz için hediye paketiniz, masanız-bilgisayarınız ve hatta buddy ataması yapılmış olabilir, bazı şirketlerde önden bir kılavuz gönderilir, hangi kat, hangi lokasyon, kullanılan araçlar vb. bilgilerin yer aldığı bu doküman sayesinde yolunuzu kaybetmiş hissetmezsiniz. O zaman işler daha kolay oluyor. Diyelim ki bunlar yok, o halde aşağıdaki başlıklar oryantasyon döneminizde size yardımcı olabilir.

  1. Şirket politikaları ve prosedürleri
  2. Eğitim ve gelişim fırsatları
  3. İş arkadaşları ve birimler arası iletişim
  4. Performans değerlendirmesi süreci
  5. İş yerindeki önemli kaynaklar ve sistemler

Oryantasyon haftası biraz kalabalık, yoğun, stresli, heyecanlı, macera dolu olabilir. Bir defasında kargoya gitmek için ofisten -7. kata inmek için çıkıp, otoparkların labirentinde kaybolmuştum. Ve bilin bakalım beni kim kurtardı? CEO. Bu olayla birlikte CEO ile yüzyüze tanışma fırsatı da bulmuştum, 15 yıl önceden bahsediyorum, siz bana bakmayın.

Onboarding sürecinde iletişimi yönetmek için İK’cılar ne yapabilir, aşağıdaki stratejileri uygulayabilirsiniz:

  1. Açık İletişim: Yeni çalışanları sürece dahil ederken, açık ve net iletişim kurmaya özen gösterin. Beklentileri, rol ve sorumlulukları net bir şekilde ifade edin.
  2. Sık İletişim: Yeni çalışanla sık sık iletişimde olun ve ilerleme hakkında geri bildirimde bulunun. Bu, uyum sürecinde her iki tarafın da memnuniyetini artırır.
  3. Mentorluk: Yeni çalışana bir mentor atayarak onların sürece daha kolay adapte olmalarını sağlayın. Mentorluk programları, bilgi paylaşımı ve destek açısından oldukça etkilidir(Buddy uygulaması da sıklıkla karşımıza çıkar, oryantasyon haftası ve ayı boyunca yeni çalışanın yanında organizaysondan bir kişi konumlandırılır).
  4. Duyarlılık: Yeni çalışanın ihtiyaçlarına anlayışla yaklaşın. Uyum sürecinde sorularını yanıtlayın ve gerektiğinde ekstra eğitim veya desteği sağlayın(Büyüklüğüne ve İK departmanının etkinliğine bağlı olarak uygulamaların değiştiğini görüyoruz, bazı şirketlerde oryantasyon eğitimleri gün boyu sürer, acil durum planları, satın alma süreçleri, kullanılacak programlar vb. konular detaylı şekilde aktarılır).
  5. Geribildirim: Yeni çalışanlardan sürekli geribildirim alın ve kısa aralıklarla performans ve uyumları hakkında değerlendirmeler yapın. Bu, gerekli düzeltmelerin zamanında yapılmasını sağlar(2. ayın sonunda İK çalışanlarla birebir görüşme organize edebilir).

Bu stratejileri uygulayarak, yeni çalışanların işe adapte olmalarını destekleyebilir ve verimliliklerini artırabilirsiniz. VR gözlüklerle yapılan oryantasyon toplantıları, otelde yapılan oryantasyonlar, yerini pandemi sonrası bilgisayar başında olan oryantasyon programlarına bırakmış olabilir. Ama durmak yok, işinizde ilk gününüz başladı.

BU İŞ YERİNDE YENİYİM, ÖĞRENİYORUM.

Ve her şeyi bilmeniz mümkün değil, “bilmiyorum” diyerek başlayabilirsiniz. Sonrası gelecek, her seferinde bir adım atacaksınız,

Anlamadığınızda söyleyin,

Bazı şeyleri unutmanız normal, not alın, yazın, çizin, hatırlatıcı kullanın, kendi yolunuzu bulmak zaman alır,

Kısaltmaların ne anlama geldiğini sorun,

Hata yapabilirsiniz,

Bazı günleriniz sakin geçebilir,

Konuşmak, gülmek ve şaka yapmak için gürültülü günleriniz olabilir,

Kulaklığınızı takıp, odaklanabilirsiniz,

Konsantre olmak için başka bir yerde çalışabilirsiniz,

Çok meşgul olduğunuzda ‘şu anda cevap vermem mümkün değil’ deyin,

Toplantılarda yeni bir bakış açısı sunmayı deneyin,

Başkalarının çalışmaları hakkında geri bildirimde bulunun,

Çalışmanız hakkında geri bildirim isteyin,

E-postalarınızı mesai saatleri dışında kontrol etmeyin

Kendinizi hasta hissettiğinizde evde kalın,

Rahat olmadığınız şeylere meydan okuyun.

Hepimizin ilk iş günü oldu hatta bazılarımızın daha çok.

Kariyerinizde esenlikler dilerim. Birlikte çalışmak isteyenler iletişim formunu doldurarak ulaşabilir.

#welcomeonboard #kariyergeçişi #kariyerdanışmanı #kariyerkoçu #kariyermiti #kariyerplanlama #oryantasyon #onboarding

Yapay Zeka ile CV Yazmanın Artıları ve Eksileri

Merhaba.

Ben Eda. 

Kariyer Danışmanınız. 

CV hazırlarken yapay zekadan faydalanmak istiyorsunuz değil mi? Durmayın. Deneyin. Çıktıları kontrol etmeyi hatırlayın. 

Özgeçmişler, iş arayanlar için bir pazarlama aracı görevi görüyor, adayların deneyimlerini, başarılarını, kariyerlerindeki kilometre taşlarını yaratıcı bir şekilde kullanıcıya sunmalıdır aslında. Yapay zeka tarafından oluşturulan özgeçmiş, sizin iş piyasasındaki rekabette öne çıkmanızı sağlayacak yaratıcılığı sınırlayabilir. Ama zaman kazandırır, hızlı bir şekilde CV oluşturabilirsiniz, yazar tıkanıklığı durumu yaşıyorsanız yol gösterici olabilir, 

Yapay zeka ile CV hazırlarken dikkat etmeniz gereken bazı önemli noktalar birkaçını paylaşıyorum, aklınıza gelen yeni bir şey olursa lütfen benimle paylaşın. 

  1. Anahtar Kelimeler: Yapay zeka genellikle belirli anahtar kelimeleri arar, bu nedenle ilanla ilgili önemli kelimeleri kullanmaya özen gösterin.
  2. Netlik: Bilgilerinizi net ve anlaşılır bir şekilde sunun. Karmaşık cümleler veya fazla detaylar, yapay zeka tarafından doğru bir şekilde işlenemeyebilir.
  3. Uygun Biçimlendirme: CV’nizi uygun başlıklar, bullet point’ler ve liste şeklinde düzenleyerek, yapay zekanın kolayca okuyabilmesini sağlayın.
  4. Doğruluk: Bilgilerinizin doğru ve güncel olduğundan emin olun. Yapay zeka, tutarsızlık veya hatalı bilgileri tespit edebilir.
  5. Kısa ve Öz: İlgili ve önemli bilgileri vurgulayarak, CV’nizi mümkün olduğunca kısa tutmaya çalışın. 6 sayfalık bir CV’ye ihtiyacınız yok, karşınızdaki işe alımcının ilk değerlendirmesi için 7 saniyesinin olduğunu söylüyor araştırmalar. 

Bu ipuçlarına dikkat ederek, yapay zeka ile hazırladığınız CV’nin etkili bir şekilde taranmasını ve değerlendirilmesini sağlayabilirsiniz. Ve henüz bitmedi. Yapay zeka ile CV hazırlarken karşılaşılabilecek bazı zorluklar şunlar olabilir:

Anahtar Kelime Uyumu: Yapay zeka sistemleri belirli anahtar kelimeleri tarar(ATS uyumlu CV ifadesini görmüş olabilirsiniz daha önce)ve eşleşme bulmaya dayalı olarak adayları elemeye alır. Bu nedenle, uygun anahtar kelimeleri belirlemekte zorlanabilirsiniz.

İş İlanının İstenenleriyle Uyum: İlan metninde belirtilen önemli kriterleri karşılayan bir CV oluşturmak önemlidir. Yapay zeka, ilanla ilgili anahtar kelimeleri ve kriterleri doğru bir şekilde tespit etmekte zorlanabilir. İnsani bir dokunuş şart. 🙂

Doğru Format: Yapay zeka tarafından okunabilirliği artırmak için CV’nizi uygun başlıklar, sıralı listeler ve net bir şekilde düzenlemek gereklidir. Bu formatlama zor olabilir, kullanılan şablonları değerlendirirken deneyiminiz, unvanınız, profesyonel duruşunuzu göz önünde bulundurmayı unutmayın. 

Detay Dengesi: Bilgiyi doğru ve kapsamlı bir şekilde sunarken, aşırı detay eklememeye çalışmak önemlidir. Yapay zeka sistemleri, gereksiz detaylarla dolu CV’leri anlamlandırmakta zorlanabilir.

Bunlara ek olarak;

Sosyal Becerilere dair eksik değerlendirme, CV’nizde teknik yetkinliklerin yanında sosyal alanda, aktarılabilir olan yetkinlikler ve becerilerin olması avantajlı bir durumdur. AI bunu değerlendirme geride kalabilir(şimdilik). 

Sınırlı bir anlayış, bağlamdan kopukluk, bireyin deneyimi ve başarılarının bağlamını tam olarak anlama yeteneğinden yoksun olabilir, henüz öğrenme aşamasında biliyorsunuz. O nedenle başarılarınızı tam olarak aktarıldığından emin olun. 

Hata ve yanlış ifade kullanımı olabilir, yapay zekanın çıktısını tekrar ve tekrar okuyun, değerlendirin. Beyanınız önemli. 

Genel bir içerik oluşturma nedeni ile içeriğin büyük ihtimalle kişiselleştirmeden yoksun olması muhtemeldir. Bireyin benzersiz deneyimlerini ve niteliklerini etkili bir şekilde vurgulamada başarısız olabilir. Tüm bunları aktarmak için zaman ve çaba harcamanız gerekebilir, hatta bir koç ya da danışmanla çalışanlarınız olacaktır. 

Özgünlük sorunu, veri toplayarak birbirine benzeyen yapılarda CV çıktıları üretebilir. İşe alma yöneticileri özgünlüğe ve kişiselleştirilmiş bir yaklaşıma değer verir. İşi gücü bırakıp adayın seçtiği kelimeleri didikleniyoruz elbette, şablonlarınız kadar kendinizi ne kadar anlattığınız önemli. Çünkü sizin kariyer hikayenizi en iyi sizin anlatabileceğinizi düşünmek isteriz. Bu nedenle başka birinin özgeçmişini yansıtan bir özgeçmişe sahip olmak adayın öne çıkma şansını azaltabilir.

Ayrıca, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriği tespit eden araçları da kullanabilirler değerlendiriciler, işin bir de bu kısmı var. 

Kolay gelsin.

2024 İş Arama Rehberi-1

Bölüm 1

Pazar.

İstanbul. Hava sıcaklığı 13 derece, yağmurlu.

Her aralık ayında, yeni yıla girmeden önce yeni yıl planları hazırlardım, bu sene ayın son cumartesi günü #yearcompass doldurup 2024’e küçük bir bakış attım. Her güne bir kariyer tavsiyesi verdiğim minik postlar yapmayı düşünmüştüm ancak, yıl hızlı başladığı ve devam ettiği şu an için en uygun olanı haftalık ya da aylık yazı yazmak gibi duruyor. Bugün 7 Ocak 2024 Pazar günü ve İş Arama Rehberimi yazmaya karar verdim.

Merhaba. Ben Eda Koç. Kariyer Koçunuz ve Danışmanınız. Başlıyoruz. #edakoçing #kariyermiti

Bir Kariyer Danışmanının Günü

Güne başladığım saate göre değişiyor, kimi sabahlar çok erken başlıyorum toplantılara, online bir ofis ortamı olduğu için çoğu zaman ekran başında toplantı, test uygulaması, mülakat provası, değerlendirme merkezi simülasyonu ya da geri bildirimi yapabiliyorum.

İstediğim saatlerde çalıştığım için günün istediğim saatini ya da bazen hafta sonunu kullanıyorum. Danışanların programına göre ortak bir noktada buluşmaya çalışıyorum. Pazartesi günleri toplantılarla geçiyor. Salı günleri danışanlar için kapatılmış durumda, her salı bireysel danışanlar ve coacheeler için rezerve. Hafta sonu çalışmak isteyenler için sabahın erken saatleri uygun durumda.

Sabah yürüyüşü yapmıyorsam gündemi takip ettiğim bir saatim oluyor 05:00-06:00 gibi, görüşme yoksa sabahları kahvaltı öncesi kitap okumak da keyifli. Sessiz bir cafe ortamı, kütüphane ya da toplantı odası kulaklığı takıp çalışmaya uygun alanlar. Çalışma odam ise pandemi sonrasında kurtarıcım oldu. Sessizlik ve odaklanma için aradığım ortam.

Tüm bunların yanında kurumsal danışmanlıklar varsa takvim bu duruma göre güncelleniyor ve seyahatler ekleniyor. Kimi zaman İstanbul’da kimi zaman da farklı şehirlerde oluyorum. Yeni şehirler, yeni şirketler yeni hikayelere ve o şirketlerin ihtiyaçlarına göre çözüm üretmeye götürüyor. Kimi zaman solo, kimi zaman diğer danışmanlarla ve ekiple çalışıyoruz.

Esnek çalışmanın yaygınlaşması ile birlikte outsource/dış kaynak kullanılması, freelance projeler, dijital nomad gibi konumlamalar arttı. Dolayısıyla tek bir şirket ya da projeden bahsetmiyoruz. Mesela 2023 yılında bireysel danışmanlık ve koçlukları tamamlarken farklı bir şehirden toplantıları yapabildim, aynı zamanda bir işe alım projesini yönetiyordum.

Ve yine yıl içerisinde 6-8 haftalık projeler için seyahatlerim oldu, savunma sanayi alanında faaliyet gösteren bir şirket ile bir projede çalıştım, üretim yapan bir şirketle canlı üretimi prosesini gördüm, yetenek sürecini planladım, yetkinlikler ile ilgili çalıştım. Farklı bir şirketle farklı sektörlerden işten çıkarılan eski çalışanları için kariyer geçiş koçluğu yaptım. Ambalaj sektörü çalışanları için değerlendirme merkezi sonrası geribildirimleri verdim. Bazen aynı anda birkaç şirketin işi yürüdü.

Bazı haftalar tüm haftayı çalışarak geçirsem de bazılarında harika boşluklar oldu ve kendimi yenileme fırsatını yakaladım.

Danışmanlığın en güzel yanlarından biri öğrenmek, sürekli öğrenmek ve kendini yenilemek, geliştirmek, ileriye gitmek.

Aslına bakarsanız 2023 takvimi yoğundu, arada tatil yapma fırsatı buldum :). 2024’te ise eğitimler var, organizasyonel gelişim, yetenek yönetimi, işe alım, koçluk ve bireysel danışmanlıklar devam etmekte. Arada İnsan Kaynakları zirvelerinde konuşmalar da yaptım, odakta ise insan ve kariyer hep olacak. Robotları unuttum.

NEDEN YENİ BİR İŞ ARARIZ?

İş arama veya iş avı; işsizlik, mevcut görevden memnuniyetsizlik veya başka herhangi bir nedenden dolayı iş ilanlarına bakma ile başlar. Bu süreçte CV’niz ve Linkedin profiliniz el ele, kol kola gider. 

İşyerinde zorbalığa maruz kalıyorsanız ve bu durum düzelmiyorsa, patronunuz/yöneticiniz gerçekçi olmayan taleplerde bulunuyorsa, değerlerinizle çatıştığınız bir işte çalışıyorsanız ve kendinizi gerçekleştireceğiniz başka bir alan arıyorsanız veya yeni bir pozisyon için başvurduğunuz halde hiçbir başvuruya dönüş alamadığınızda ya da işten çıkarıldığınızda, pozisyon kapandığında yeni bir rol bulmak da bir öncelik haline gelebilir.

İş aramanın bir yaşı olmadığını hatırlatmak isterim.

İş arama stratejileri için tıklayabilirsiniz.

Resmi olarak 2004 yılında başlayan kariyerim 20. yılında bu yıl minik bir kutlama yapabiliriz. Koçlukta birlikte çalıştığım profesyonellerin benimle çalışma nedenlerine baktığımda;

Mevcut işlerinde daha fazla başarı, takdir ve ödül istediklerini gördüm.

Aynı alanda ya da farklı bir sektörde mevcut yetenek ve becerilerini geliştirecek, heyecan verici yeni bir iş istiyorlar.

Tamamen yeni bir kariyer istiyorlar, yeni bir çalışma metodu istiyorlar.

Yeni bir girişim başlatmayı düşünüyorlar ve onu daha kapsamlı bir şekilde keşfetmek istiyorlar

Profesyonel Bir Kariyer Danışmanına Neden İhtiyaç Duyulur?

Profesyonel bir kariyer danışmanı, bireylere kariyerleri hakkında rehberlik etmek, hedeflerini belirlemelerine yardımcı olmak ve kariyerleri için stratejiler geliştirmelerine destek olmak konularında uzmanlaşmıştır. İşte bir kariyer danışmanına neden ihtiyaç duyulabileceği hakkında bazı nedenler:

  1. Yönlendirme ve Destek: Kariyer danışmanları, kişilerin yeteneklerini, ilgi alanlarını ve değerlerini anlamalarına yardımcı olarak, kariyer seçeneklerini keşfetmeye, doğru kariyer yolunu bulmalarına destek olabilirler.
  2. Gelişim Fırsatları: Kariyer danışmanları, bireylerin kariyerlerinde gelişim fırsatlarını belirlemelerine ve bu doğrultuda eğitim veya deneyim kazanmalarına yardımcı olabilirler. Mevcut işvereninizle veya yeni bir işverenle kariyer gelişiminizde daha fazla ilerleme sağlayabilirsiniz.
  3. Network Oluşturma: Kariyer danışmanları, profesyonel ağlar oluşturmak ve iş fırsatlarına erişim sağlamak konusunda yol gösterebilirler. Kendinizi gelecekteki fırsatlara hazır olacak şekilde konumlandırmaya destek sağlar.
  4. Kariyer Değişikliği: Mevcut kariyerlerinde değişiklik yapmayı düşünenler için kariyer danışmanları, bu süreci planlamalarında ve geçiş stratejileri geliştirmelerinde destek olabilirler. Kariyerinize yön vermek için kariyer planı oluşturma, CV ve Linkedin profillerinin güncellenmesi, mülakat ve değerlendirme merkezi uygulamalarına hazırlanmada yardımcı olabilirler.
  5. Kişisel Marka Geliştirme: Kariyer danışmanları, bireylerin kendilerini etkili bir şekilde pazarlamalarına ve kişisel markalarını oluşturmalarına yardımcı olabilirler.

Kariyerlerini şekillendirmek ve hedeflerine ulaşmak isteyen kişiler, profesyonel bir kariyer danışmanının rehberliği ve desteğinden faydalanabilirler.

Kariyer Tavsiyeleri

Merhaba, 

Ben Eda. Kariyer Koçunuz. 

Bir kariyer uzmanı olduğum için sıklıkla sorular gelmekte, medium üzerinden bir seriye başlıyorum. Kariyer Tavsiyeleri sizlerle. Yorumlarınız olursa ne mutlu.

İş görüşmesi olumsuz sonuçlandı. Ne yapayım?

İş görüşmesi sonrasında olumsuz geri dönüş aldıysanız, endişelenmenize gerek yok. İşte bu durumu olumlu bir şekilde ele almanıza yardımcı olabilecek bazı adımlar:

  1. Geri Bildirim İsteyin: Görüşme yaptığınız kişiden, neden olumsuz bir yanıt aldığınız konusunda geri bildirim isteyin. Bu, hangi alanlarda gelişebileceğinizi anlamanızda size yardımcı olabilir. 

2. Deneyimlerinizi Gözden Geçirin: Görüşme sürecini gözden geçirerek, hangi konularda gelişme alanınız olduğunuzu belirleyin ve bu konularda kendinizi geliştirmek için adımlar atın. Enerjim nasıldı? Motivasyonumu yansıtabildim mi? İşin benim deneyimleri ile uyuşan kısımları için örnek paylaşabildim mi?

3. Diğer İmkanları Değerlendirin: Olumsuz geri bildirim almak, sizi hedeflediğiniz işe doğru bir adım daha yaklaştırabilir. Bu süreci fırsata çevirerek, diğer iş olanaklarını da değerlendirebilirsiniz. İlgilendiğin pozisyonları listeleyin, sektör tercihiniz ne?

4. Motivasyonunuzu Koruyun: Olumsuz geri dönüşler, herkesin başına gelebilir. Bu durumda motivasyonunuzu kaybetmeden, kendinize olan güveninizi koruyarak yeni fırsatlar arayın, iyi olduğum yanlar ne, neyi daha başarılı yapabiliyorum, hangi konularda ilgiliyim?

Unutmayın, başarısızlık deneyimleri, kişisel ve profesyonel gelişiminiz için fırsatlar barındırabilir. Umutsuzluğa kapılmak yerine, bu deneyimi bir öğrenme fırsatı olarak görün ya da görmeyin. Belki de şu anda bu öğrenme fırsatı doğru zamanda size ulaşmamış olabilir.